 - 1. Erdi Aroko juduen bizitza kultura-, erlijio- eta gizarte-esperientzien tapiz aberats batek ezaugarritzen zuen, eta esperientzia horiek kokapen geografikoaren eta nagusi ziren baldintza politikoen arabera aldatzen ziren. Erdi Aroan, juduen komunitateak Europako, Ipar Afrikako eta Ekialde Hurbileko hainbat lekutan loratu ziren, askotan merkataritzan eta merkataritzan bitartekari garrantzitsu gisa jardunez. Espainia bezalako lekuetan, juduen kulturaren Urrezko Aroan, Maimonides bezalako jakintsuak agertu ziren, filosofia, zientzia eta medikuntzan lagunduz, eta poetek hebreera hizkuntza ospatzen zuten beren lanetan. Juduen bizitza sakonki errotuta zegoen erlijio-praktikan, sinagoga ez zen gurtza-leku soilik, baita hezkuntza eta gizarte-harremanak egiten ziren gune komunitario gisa ere. Tolerantzia erlatiboko aldiak izan arren, juduek askotan diskriminazioa eta jazarpena jasan zituzten, eta horrek Gurutzadak eta 1492an Espainiatik kanporatu izana bezalako gertaeretan amaitu zuen, eta horrek asko erbesteratzera behartu zituen eta juduen bizitzaren ehuna nabarmen aldatu zuen. Hala ere, komunitate hauen erresilientzia agerikoa da literaturaren, erlijio-betebeharren eta komunitatearen elkartasunaren bidez kultura-identitatea mantentzeko ahaleginean, eta horrek beren ondarea eta sinesmenak zaintzen lagundu zuen egoera zailetan.
Zein eskualdek izan zuen judu biztanleria handiena Goi Erdi Aroan?
A) Iparraldeko Europa
B) Ekialdeko Asia
C) Hego Amerika
D) Mediterraneoa
A) Profeta judu bat.
B) Judu poeta bat.
C) Filosofo judu bat.
D) Judu errege bat.
- 3. Zein judu mistiko tradizio sortu zen Erdi Aroan?
A) Kabala
B) Ortodoxia
C) Hasidismoa
D) Arrazionalismoa
- 4. Zein zen juduen ohiko lanbidea Erdi Aroko Europan?
A) Diru-maileguak
B) Zerbitzu militarra
C) Artisautza
D) Lurraren jabetza
- 5. Zein gertaerak eragin zuen nabarmen Espainiako juduen bizitzan 1492an?
A) Alhambrako Dekretua
B) Errekonkista
C) Inkisizioa
D) Izurri Beltza
- 6. Zein da judu komunitatearen garrantzia Pragan?
A) Kultur eta intelektual gune bat
B) Nekazaritza gunea
C) Errege-egoitza
D) Egoitza militarra
- 7. Zein judu komunitate zen ezaguna espainiar eta hebrear tradizioen nahasketa bereziagatik?
A) Ashkenazi juduak
B) Erromatar juduak
C) Judu sefardiak
D) Mizrahi juduak
- 8. Zer eragin izan zuen Izurri Beltzak judu komunitateetan?
A) Ekonomia-oparotasuna
B) Biztanleriaren hazkundea
C) Erlijioen arteko harremanak indartu
D) Biktima biktima eta indarkeria areagotu dira
- 9. Zein da komunitate eta gizarte erantzukizunaren hebreerazko terminoa?
A) Tzedakah
B) Kehillah
C) Haggada
D) Shabbat
- 10. Zein gertaera garrantzitsuk eragin zuen nabarmen Europako juduen bizitzan XI. mendean?
A) Errekonkista
B) Izurri Beltza
C) Lehen Gurutzada
D) Erreforma Protestantea
- 11. Zein juduen lege motak gidatzen zuen eguneroko bizitza Erdi Aroan?
A) Halakha
B) Midrash
C) Kabala
D) Aggadah
- 12. Zein zen juduen komunitatearen helburu nagusia Erdi Aroan?
A) Isolamendu ekonomikoa
B) Indar militarra
C) Nagusitasun politikoa
D) Erlijio-betetzea eta komunitatearen kohesioa
- 13. Zein eskualde zen ezaguna Erdi Aroan juduen populazio handiagatik?
A) Eskandinavia
B) Espainia
C) Txina
D) India
- 14. Zein gertaerak markatu zuen Espainiako juduen bizitza autonomoaren amaiera?
A) Errekonkistaren hasiera.
B) 1492ko kanporatzea
C) Inkisizioaren sorrera
D) Itunen sinadura.
- 15. Zein zen juduen egoera Erdi Aroko Europako erreinu gehienetan?
A) Erresumako agintariak.
B) Murrizketak dituen gutxiengo taldea
C) Eskubiderik gabeko nekazariak
D) Eskubide osoak dituzten lur-jabeak
- 16. Zein zen juduen aisialdi modu nagusia Erdi Aroan?
A) Kirol ekitaldiak
B) Antzerki emanaldiak
C) Eztabaida publikoak
D) Jaialdiak eta musika
- 17. Nor da Erdi Aroko judu filosofo nabarmena?
A) Maimonides
B) Benedikto Nursiakoa
C) Hiponako Agustin
D) Tomas Akinokoa
- 18. Zein testu judu izan zen oinarrizkoa Erdi Aroko jakintzan?
A) Zoharra
B) Mishnah
C) Tora
D) Talmuda
- 19. Zer paper jokatu zuen musikak Erdi Aroko juduen bizitzan?
A) Ez da onartzen erlijio-inguruneetan
B) Jaialdietan bakarrik antzezten da
C) Batez ere entretenimendurako
D) Erlijio eta kultura adierazpenen parte da
- 20. Nola deitzen zaio XIII. mendean juduen aurka egindako Espainiako inkisizioari?
A) Espainiako Inkisizioa
B) Nizeako Kontzilioa
C) Frantziako Inkisizioa
D) Ingalaterrako Erreforma
- 21. Zein zen Erdi Aroko judu literaturan ohikoa zen gaia?
A) Erbestea eta erredentzioa
B) Aurkikuntza zientifikoak
C) Eztabaida filosofikoak
D) Gerra estrategiak
- 22. Zein dokumentu legal baimendu zien juduei Europako hainbat herrialdetan finkatzea?
A) Magna Carta
B) Westfaliako Ituna
C) Pribilegioen gutunak
D) Nantesko Ediktua
|