 - 1. Petra, starożytne miasto wykute w różowo-czerwonych klifach, jest jednym z najbardziej niezwykłych stanowisk archeologicznych na świecie, położonym w dzisiejszej Jordanii. Często nazywana "Różanym Miastem" ze względu na kolor kamienia, z którego jest wykuta, Petra była niegdyś kwitnącym ośrodkiem handlowym w królestwie Nabatejczyków, kwitnącym od IV wieku pne do II wieku naszej ery. Miasto słynie z uderzającej architektury wykutej w skale i wyrafinowanego systemu kanałów wodnych, ukazując pomysłowość jego twórców. Odwiedzających wita kultowy Al-Khazneh, czyli "Skarbiec", majestatyczna fasada świątyni, która góruje nad wąskim kanionem zwanym Siq, który służy jako główne wejście do miasta. Rozległe ruiny Petry obejmują kompleks grobowców, duży amfiteatr oraz pozostałości domów i budynków publicznych, wszystkie opowiadające historię społeczeństwa, które opanowało sztukę życia w surowym pustynnym środowisku. To miejsce wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO przyciąga setki tysięcy turystów każdego roku, chętnych do odkrywania jego ponad 2000-letniej historii, oszałamiających krajobrazów i trwałego dziedzictwa Nabatejczyków, których kultura łączyła wpływy cywilizacji arabskiej, grecko-rzymskiej i wschodniej. Dziś Petra jest nie tylko świadectwem pomysłowości ludzkiej architektury, ale także symbolem bogatej i zawiłej historii starożytnego świata.
Jak pierwotnie nazywała się Petra?
A) The Rock City
B) Raqmu
C) Jedwabny Szlak
D) Wadi Musa
- 2. W którym kraju znajduje się Petra?
A) Jordan
B) Egipt
C) Arabia Saudyjska
D) Syria
- 3. Jaka słynna budowla jest najbardziej charakterystycznym symbolem Petry?
A) Klasztor
B) Wielka Świątynia
C) Królewskie grobowce
D) Al-Khazneh (Skarbiec)
- 4. Kiedy Petra została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
A) 1985
B) 2000
C) 1978
D) 1990
- 5. Co oznacza nazwa "Petra" w języku greckim?
A) Twierdza
B) Miasto
C) Pustynia
D) Skała
- 6. Który starożytny szlak handlowy przechodził przez Petrę?
A) Trasa przyczepy kempingowej
B) Szlak kadzideł
C) Jedwabny Szlak
D) Korzenny Szlak
- 7. Kto ponownie odkrył Petrę dla zachodniego świata?
A) William Robinson
B) David Livingstone
C) Thesiger
D) Johann Ludwig Burckhardt
- 8. Jaki rodzaj skał występuje głównie w Petrze?
A) Marmur
B) Bazalt
C) Wapień
D) Piaskowiec
- 9. Co symbolizuje związek Petry z handlem?
A) Przyczepy kempingowe
B) Samoloty
C) Pociągi
D) Statki
- 10. Jaki typ klimatu panuje w Petra?
A) Klimat umiarkowany
B) Pustynny klimat
C) Klimat polarny
D) Klimat tropikalny
A) Lokalne danie
B) Starożytny szlak handlowy
C) Rodzaj kamienia
D) Wąski kanion prowadzący do Petry
- 12. Jaka była główna funkcja Petry w czasach starożytnych?
A) Baza wojskowa
B) Miejsce wydobycia
C) Centrum rolnicze
D) Centrum handlu
- 13. Jaka flora jest powszechna w Petrze?
A) Różne rośliny pustynne
B) Drzewa tropikalne
C) Drzewa liściaste
D) Drzewa iglaste
- 14. W jaki sposób Nabatejczycy gromadzili wodę w Petrze?
A) Przekierowanie rzeki
B) Studnie podziemne
C) Akwedukty z morza
D) Zbieranie wody deszczowej
- 15. Jaki jest podstawowy kolor formacji skalnych w Petrze?
A) Szary
B) Czarny
C) Biały
D) Czerwony
- 16. Jakie naturalne zjawisko stanowi zagrożenie dla Petry?
A) Tsunami
B) Trzęsienia ziemi
C) Powodzie błyskawiczne
D) Erupcje wulkaniczne
- 17. Jakie wydarzenie odbywa się co roku w Petrze?
A) Zimowa kraina czarów
B) Festiwal Świętojański
C) Petra nocą
D) Dzień Zmarłych
- 18. Jaka jest wysokość klasztoru w Petrze?
A) 30 metrów
B) 60 metrów
C) 45 metrów
D) 75 metrów
- 19. Jak nazywa się główne wejście do Petry?
A) Dolina
B) Brama
C) Ścieżka
D) Siq
- 20. W którym roku Petra została ponownie odkryta przez świat zachodni?
A) 1600
B) 1492
C) 1812
D) 1776
- 21. Jaki styl architektoniczny dominuje w Petrze?
A) Barok
B) Renesans
C) Gotyk
D) Hellenistyczny
- 22. Który z tych elementów jest główną cechą architektoniczną Petry?
A) Konstrukcje drewniane
B) Budynki stalowe
C) Fasady wykute w skale
D) Betonowe ruiny
- 23. Jak powszechnie określa się Al-Deir?
A) Skarb Państwa
B) Cytadela
C) Kolumnada
D) Klasztor
- 24. Z czego znana jest Petra?
A) Nowoczesne drapacze chmur
B) Fabryki przemysłowe
C) Starożytna architektura wykuta w skale
D) Bujne ogrody
- 25. Co oferują formacje skalne w Petrze?
A) Tropikalna sceneria
B) Naturalne piękno
C) Struktura miejska
D) Wodospady
- 26. W którym wieku Nabatejczycy osiedlili się w Petrze?
A) I wiek n.e.
B) IV wiek p.n.e.
C) II wiek p.n.e.
D) VII wiek p.n.e.
- 27. Z czego Petra jest słynna ze względu na kolor piaskowca, z którego jest zbudowana?
A) Miasto Różane
B) Czerwone Miasto
C) Złote Miasto
D) Białe Miasto
- 28. Kiedy Nabatejczycy zostali podbici przez Rzymian?
A) I wiek n.e.
B) 363 r. n.e.
C) IV wiek p.n.e.
D) 106 r. n.e.
- 29. Które zjawisko naturalne przyczyniło się do upadku Petry w IV wieku?
A) Erupcja wulkanu
B) Powódź
C) Trzęsienie ziemi
D) Susza
- 30. Które imperium anektowało Nabateę i nadało jej nową nazwę, Arabia Petraea?
A) Imperium Osmańskie
B) Imperium Bizantyjskie
C) Imperium Rzymskie
D) Imperium Perskie
- 31. Z jakiej umiejętności Nabatejczycy byli szczególnie znani?
A) Rzeźbienie w kamieniu
B) Ceramika
C) Tkactwo
D) Praca z metalem
- 32. Ilu mieszkańców miało miasto Petra w swoim największym rozkwicie, w I wieku naszej ery?
A) 20 000
B) 100 000
C) 10 000
D) 50 000
- 33. W której powieści Agathy Christie postać Petry odgrywa ważną rolę?
A) Spotkanie ze śmiercią
B) Ostatni akt w Palmirze
C) Orzeł w piasku
D) Bartleby
- 34. W którym wydawnictwie ukazały się fotografie Petry autorstwa misjonarza Archibalda Fordera w 1909 roku?
A) National Geographic
B) Traveler's Digest
C) Petra Journal
D) Ziemie Święte, Syria, Idumea, Arabia, Egipt i Nubia
- 35. Który z zamków został zdobyty przez grupę Turków przy pomocy miejscowych muzułmanów?
A) El-Habis
B) Al-Wu'ayra
C) Qasr al-Bint
D) Alwaeira
- 36. Z której strony większość współczesnych turystów podchodzi do Petry obecnie?
A) Z zachodu
B) Z północy
C) Ze wschodu
D) Z południa
- 37. Co odkryli robotnicy w 1964 roku przy wejściu do wąwozu Petra?
A) Złote monety z czasów Cesarstwa Rzymskiego.
B) Napisy nagrobne w języku Nabatejczyków.
C) Posągi bogów Nabatejczyków.
D) Mapa starożytnych szlaków handlowych.
- 38. Kto napisał tekst piosenki 'HaSela haAdom' o tragicznej podróży do Petry?
A) John Yarbrough
B) Haim Hefer
C) Joan Ward
D) Meir Har-Zion
- 39. Które dzieło starożytnego historyka wiąże się z identyfikacją Rekem jako Petry?
A) Józef Flawiusz
B) Euzebiusz
C) Antygon
D) Diodor z Syrakuz
- 40. Która grobowiec została przekształcona w kościół w roku 446?
A) Grobowiec Koryncki
B) Grobowiec Jedwabiu
C) Grobowiec Urny
D) Grobowiec Pałacu
- 41. Kto wykonał pierwsze precyzyjne rysunki Petry w 1828 roku?
A) David Roberts
B) Frederic Edwin Church
C) Léon de Laborde i Louis-Maurice-Adolphe Linant de Bellefonds
D) Agnes Conway
- 42. Na których monetach rzymskich cesarzy znaleziono ślady w nabatejskich grobowcach?
A) Elagabal
B) Septymiusz Severus
C) Trajan
D) Hadrian
- 43. Jaki element geograficzny tworzy wschodnią flankę doliny Arabah w pobliżu Petry?
A) Niziny
B) Góry
C) Pustynie
D) Rzeki
- 44. Jaki element, który kiedyś znajdował się na Ulicy Kolumnowej, obecnie leży w ruinach?
A) Duży basen
B) Półkolista fontanna nymfeum
C) Teatr
D) Pawilon na wyspie
- 45. Ile osób mogło pomieścić teatr w Petrze?
A) 45 metrów wysokości
B) Około 8500 osób
C) 50 metrów szerokości
D) 24 metry szerokości
- 46. Gdzie znajduje się Wysokie Miejsce Ofiarnicze?
A) W stylu architektury hellenistycznej, charakterystycznym dla Nabatejczyków.
B) W pobliżu teatru w Petrze.
C) Poza głównym obszarem miasta.
D) Na szczycie góry Jebel Madbah.
- 47. Jaka była szacunkowa maksymalna liczba mieszkańców Petry w okresie jej największego rozkwitu?
A) 100 000 mieszkańców
B) 20 000 mieszkańców
C) 50 000 mieszkańców
D) 10 000 mieszkańców
- 48. W której grze wideo pojawia się fikcyjna wersja miasta Petra jako arena, w której można brać udział?
A) Overwatch
B) Indiana Jones and the Last Crusade
C) Civilization V
D) Mortal Kombat Annihilation
- 49. Który historyk pisał o tym, że Grecy nazywali Rekeme miastem Petra?
A) Diodor Sycylijski
B) Antygon
C) Józef Flawiusz
D) Euzebiusz
- 50. Który z pierwszych sułtanów Mameluków odwiedził Petrę w średniowieczu?
A) Saladin
B) Al-Malik al-Kamil
C) Nur ad-Din
D) Baibars
- 51. Panowanie którego cesarza bizantyjskiego wiąże się z mapą Madaba, na której brakuje fragmentu dotyczącego Petry?
A) Justynian I
B) Teodozjusz II
C) Konstantyn I
D) Arcadiusz
- 52. W którym okresie obszar w pobliżu klasztoru w Petrze był wykorzystywany do celów chrześcijańskich?
A) Okres rzymski
B) Okres bizantyjski
C) Okres hellenistyczny
D) Okres nabatejski
- 53. W którym roku sztuka Johna Yarbrougha pod tytułem 'Petra' miała swoją premierę w teatrze Manhattan Repertory Theatre?
A) 2014
B) 2015
C) 1979
D) 2004
- 54. Która droga została zbudowana przez Trajana w latach 111-114?
A) Via Traiana Nova
B) Szlak karawan Nabatejczyków
C) Rzymska droga w Petrze
D) Trasa Pax Romana
- 55. Kto poślubiła Mohammeda Abdullaha, Beduina z Petry?
A) Joan Ward
B) Agatha Christie
C) Meir Har-Zion
D) Marguerite van Geldermalsen
- 56. Jaka jest pozycja Petry wśród siedmiu nowych cudów świata?
A) Została zdyskwalifikowana.
B) Nigdy nie była brana pod uwagę.
C) Nie znajduje się na tej liście.
D) Jest jednym z nich.
- 57. Kto budował fortyfikacje, takie jak zamek Alwaeira, w XII wieku?
A) Beduini
B) Rycerze krzyżowcy
C) Bizantyńczycy
D) Mamelucy
- 58. W której dekadzie rząd Jordanii przeniósł plemię Bedul?
A) Lata 80. XX wieku
B) Lata 70. XX wieku
C) Lata 60. XX wieku
D) Lata 90. XX wieku
- 59. Jaka była rola Petry w relacjach z mieszkańcami Edomu w okresie żelaznym?
A) Centrum rolnicze
B) Miejsce kultu religijnego
C) Forteca wojskowa
D) Punkt postoju dla kupców
- 60. Jaka funkcja biskupstwa w Petrze została przejęta przez inne miejsce przed rokiem 687?
A) Jerash
B) Areopolis
C) Region Negev
D) Półwysep Synaj
- 61. Jaki był pierwotny cel przestrzeni znajdującej się przed klasztorem w Petrze?
A) Cel związany z praktykami religijnymi
B) Występy teatralne
C) Obszar handlowy
D) Walki gladiatorów
- 62. Jaki był pierwotny cel budowli Colonnaded Street w Petrze?
A) Miejsce kultu religijnego
B) Obszar handlowy
C) Teatr
D) Obszar mieszkalny
- 63. Jakie było nabatejskie imię dla miasta Petra?
A) Rekem
B) Sela
C) Garshu
D) Raqēmō
- 64. W którym wieku Nabatejczycy uczynili z Petry swoje miasto-stolicę?
A) II wiek p.n.e.
B) I wiek n.e.
C) IV wiek p.n.e.
D) III wiek p.n.e.
- 65. Jak UNESCO opisało Petrę?
A) Jeden z najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego ludzkości.
B) Największy obszar archeologiczny w Jordanii.
C) Najstarsze miasto na świecie.
D) Naturalny cud świata.
- 66. Jaka postać, według przekazów, jest przedstawiona na tholosie (budowli kolistej) skarbca?
A) Atena
B) Izys-Tyche
C) Hera
D) Artemis
- 67. Któremu bóstwu składano hołd podczas uczty w Petrze 25 grudnia, w czasach Epifaniusza z Salamis?
A) Allat
B) Dushara
C) Dziewica Khaabou
D) al-Uzza
- 68. Która z grobowców w Petrze, według przypuszczeń, mogła być grobem królewskim?
A) Grobowiec Koryncki
B) Grobowiec Pałacowy
C) Grobowiec z Wazonem
D) Grobowiec Jedwabny
- 69. W której grze z serii Civilization po raz pierwszy pojawiło się miasto Petra?
A) Mortal Kombat Annihilation
B) Civilization VI
C) Civilization V
D) Overwatch
- 70. Która góra znajduje się w pobliżu Petry?
A) Jabal Al-Madbah
B) Mount Everest
C) Góra Synaj
D) Mount Kilimanjaro
- 71. Kim był namiestnik rzymskiej prowincji Syria w momencie, gdy Półwysep Arabski, wówczas pod panowaniem Petry, został włączony do Cesarstwa Rzymskiego?
A) Trajan
B) Aulus Korneliusz Palma Frontonianus
C) Septymiusz Sewer
D) Sextius Florentinus
- 72. Który cesarz odwiedził Petrę, ale jego wizyta nie spowodowała okresu szybkiego rozwoju?
A) Trajan
B) Elagabal
C) Septymiusz Severus
D) Hadrian
- 73. Który bóg był najważniejszą męską postacią w religii Nabatejczyków?
A) Dushara
B) Harun
C) Musa
D) Aaron
- 74. Jaki był pierwotny wpływ kulturowy na Nabatejczyków, zanim zostali oni zidentyfikowani jako plemię z północnej Arabii?
A) Kultura egipska
B) Kultura grecka
C) Kultura rzymska
D) Kultura aramejska
- 75. Jakie zdarzenie wpłynęło na Petrę w grudniu 2022 roku?
A) Trzęsienie ziemi
B) Cunami
C) Burza piaskowa
D) Silne powodzie
- 76. Jakie było jedno z pierwszych działań podjętych przez organizację PETA w odniesieniu do zwierząt wykorzystywanych do pracy w Petrze?
A) Opublikowanie filmu ukazującego znęcanie się nad zwierzętami.
B) Budowa kliniki weterynaryjnej.
C) Złożenie petycji o wprowadzenie bardziej restrykcyjnych przepisów.
D) Organizowanie protestów w tym miejscu.
- 77. W którym roku John William Burgon otrzymał nagrodę Newdigate Uniwersytetu Oksfordzkiego za swój wiersz 'Petra'?
A) 1977
B) 1845
C) 1958
D) 2014
- 78. Który film dokumentalny wykorzystał technologię skanowania laserowego do badania Petry?
A) Time Scanners
B) Życie z Arabami: Dziewięć lat z Beduinami z Petry
C) Petra: Zaginione miasto z kamienia
D) Dżinn
- 79. Jak nazywa się góra związana z grobem Aarona?
A) Góra Nebo
B) Góra Zion
C) Góra Synaj
D) Jabal Haroun
- 80. Która powieść Blue Balliett ma postać o imieniu Petra?
A) Chasing Vermeer
B) Bogini Księżyca i syn
C) Bartleby
D) Spotkanie ze śmiercią
|