 - 1. Filozofia nauki to gałąź filozofii, która bada podstawowe zasady i koncepcje leżące u podstaw badań naukowych. Bada naturę wiedzy naukowej, metody stosowane do zdobywania i weryfikowania tej wiedzy oraz założenia i implikacje teorii naukowych. Główne pytania w filozofii nauki obejmują naturę przyczynowości, rolę obserwacji i eksperymentów w tworzeniu teorii naukowych, rozróżnienie między korelacją a przyczynowością oraz granice wyjaśnienia naukowego. Filozofowie nauki badają również kwestie związane z etyką badań naukowych, relacjami między nauką a społeczeństwem oraz sposobami, w jakie wiedza naukowa jest kształtowana przez czynniki społeczne i kulturowe. Ogólnie rzecz biorąc, filozofia nauki ma na celu zapewnienie głębszego zrozumienia natury i znaczenia wiedzy naukowej oraz krytyczne zbadanie założeń i praktyk leżących u podstaw badań naukowych.
Który filozof jest często uważany za ojca współczesnej nauki?
A) Arystoteles
B) Platon
C) Sokrates
D) Francis Bacon
- 2. Na czym polega zasada, że prostsze wyjaśnienia są generalnie lepsze niż bardziej złożone?
A) Zasada Galileusza
B) Prawa Newtona
C) Teoria Darwina
D) Brzytwa Ockhama
- 3. Jaki termin opisuje stwierdzenie naukowe, którego fałszywość można udowodnić?
A) Hipoteza
B) Falsyfikowalny
C) Prawo
D) Teoria
- 4. Która gałąź filozofii bada naturę wiedzy naukowej?
A) Epistemologia
B) Etyka
C) Estetyka
D) Ontologia
- 5. Kto zaproponował teorię względności?
A) Galileo Galilei
B) Niels Bohr
C) Albert Einstein
D) Isaac Newton
- 6. Jak nazywa się badanie natury rzeczywistości?
A) Etyka
B) Epistemologia
C) Estetyka
D) Metafizyka
- 7. Która koncepcja odnosi się do idei, że wiedza naukowa jest niepewna i podlega zmianom?
A) Determinizm
B) Związek przyczynowy
C) Fallibilizm
D) Eternalism
- 8. Kto wprowadził pojęcie falsyfikacji w nauce?
A) John Stuart Mill
B) Immanuel Kant
C) Thomas Kuhn
D) Karl Popper
- 9. Który naukowiec zaproponował heliocentryczny model Układu Słonecznego?
A) Mikołaj Kopernik
B) Tycho Brahe
C) Galileo Galilei
D) Johannes Kepler
- 10. Jaki jest pogląd, że znacząca wiedza powstaje z doświadczenia zmysłowego i obserwacji?
A) Idealizm
B) Empiryzm
C) Pragmatyzm
D) Racjonalizm
- 11. Jak nazywa się stronniczość w badaniach naukowych, w których badacze nieumyślnie wypaczają wyniki, aby dopasować je do swoich oczekiwań?
A) Stronniczość publikacji
B) Błąd próbkowania
C) Błąd potwierdzenia
D) Stronniczość obserwatora
- 12. Jak nazywa się ogólna zasada rządząca zachowaniem naturalnego lub sztucznego systemu?
A) Teoria
B) Model
C) Prawo
D) Hipoteza
- 13. Jak nazywa się logiczny proces dochodzenia do konkretnej prawdy na podstawie ogólnych przesłanek?
A) Indukcja
B) Uprowadzenie
C) Odliczenie
D) Sylogizm
- 14. Która perspektywa opowiada się za traktowaniem całego systemu, a nie jego części w analizie naukowej?
A) Monizm
B) Holizm
C) Dualizm
D) Redukcjonizm
- 15. Jak nazywa się błąd polegający na opieraniu się na niepotwierdzonych dowodach i świadectwach w celu wyciągnięcia naukowych wniosków?
A) Błąd słomianego człowieka
B) Odwołanie do autorytetu
C) Argument ad hominem
D) Błąd anegdotyczny
- 16. Jak nazywa się proces porównywania dwóch lub więcej alternatywnych hipotez?
A) Testowanie hipotez
B) Eksperymentowanie
C) Wzajemna weryfikacja
D) Walidacja modelu
- 17. Jaka jest zasada, że hipotezy naukowe muszą być testowalne i falsyfikowalne?
A) Induktywizm
B) Fałszywość
C) Niezawodność
D) Błąd potwierdzenia
- 18. Kto sformułował teorię ewolucji poprzez dobór naturalny?
A) Alfred Russel Wallace
B) Gregor Mendel
C) Thomas Hunt Morgan
D) Karol Darwin
- 19. Jaki termin opisuje naukowy projekt eksperymentalny, w którym ani badacze, ani uczestnicy nie wiedzą, która grupa otrzymuje leczenie?
A) Kohorta
B) Podwójnie ślepa próba
C) Kontrolowane placebo
D) Przekrój
- 20. Jak Kuhn określił zbiór przekonań i praktyk podzielanych przez społeczność naukową?
A) Dane empiryczne
B) Teoria
C) Hipoteza
D) Paradygmat
- 21. Jak nazywa się rozumowanie od konkretnych przypadków do ogólnej zasady?
A) Sylogizm
B) Odliczenie
C) Indukcja
D) Uprowadzenie
- 22. Kto zaproponował, że rewolucje naukowe następują poprzez zmiany paradygmatów?
A) Paul Feyerabend
B) Michel Foucault
C) Thomas Kuhn
D) Karl Popper
- 23. Który filozof zaproponował cztery przyczyny jako wyjaśnienie zjawisk naturalnych?
A) Hume
B) Kartezjusz
C) Arystoteles
D) Locke
- 24. Jak nazywa się proces, w którym wiedza naukowa jest rozpowszechniana i zatwierdzana przez społeczność naukową?
A) Powtarzalność
B) Błąd potwierdzenia
C) Wzajemna weryfikacja
D) Stronniczość publikacji
|