- 1. Petra, starożytne miasto wykute w różowo-czerwonych klifach, jest jednym z najbardziej niezwykłych stanowisk archeologicznych na świecie, położonym w dzisiejszej Jordanii. Często nazywana "Różanym Miastem" ze względu na kolor kamienia, z którego jest wykuta, Petra była niegdyś kwitnącym ośrodkiem handlowym w królestwie Nabatejczyków, kwitnącym od IV wieku pne do II wieku naszej ery. Miasto słynie z uderzającej architektury wykutej w skale i wyrafinowanego systemu kanałów wodnych, ukazując pomysłowość jego twórców. Odwiedzających wita kultowy Al-Khazneh, czyli "Skarbiec", majestatyczna fasada świątyni, która góruje nad wąskim kanionem zwanym Siq, który służy jako główne wejście do miasta. Rozległe ruiny Petry obejmują kompleks grobowców, duży amfiteatr oraz pozostałości domów i budynków publicznych, wszystkie opowiadające historię społeczeństwa, które opanowało sztukę życia w surowym pustynnym środowisku. To miejsce wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO przyciąga setki tysięcy turystów każdego roku, chętnych do odkrywania jego ponad 2000-letniej historii, oszałamiających krajobrazów i trwałego dziedzictwa Nabatejczyków, których kultura łączyła wpływy cywilizacji arabskiej, grecko-rzymskiej i wschodniej. Dziś Petra jest nie tylko świadectwem pomysłowości ludzkiej architektury, ale także symbolem bogatej i zawiłej historii starożytnego świata.
Jak pierwotnie nazywała się Petra?
A) Raqmu
B) Wadi Musa
C) The Rock City
D) Jedwabny Szlak
- 2. W którym kraju znajduje się Petra?
A) Arabia Saudyjska
B) Syria
C) Egipt
D) Jordan
- 3. Jaka słynna budowla jest najbardziej charakterystycznym symbolem Petry?
A) Królewskie grobowce
B) Wielka Świątynia
C) Al-Khazneh (Skarbiec)
D) Klasztor
- 4. Kiedy Petra została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
A) 1985
B) 2000
C) 1978
D) 1990
- 5. Co oznacza nazwa "Petra" w języku greckim?
A) Skała
B) Twierdza
C) Pustynia
D) Miasto
- 6. Który starożytny szlak handlowy przechodził przez Petrę?
A) Jedwabny Szlak
B) Korzenny Szlak
C) Trasa przyczepy kempingowej
D) Szlak kadzideł
- 7. Kto ponownie odkrył Petrę dla zachodniego świata?
A) David Livingstone
B) William Robinson
C) Johann Ludwig Burckhardt
D) Thesiger
- 8. Jaki rodzaj skał występuje głównie w Petrze?
A) Wapień
B) Bazalt
C) Piaskowiec
D) Marmur
- 9. Co symbolizuje związek Petry z handlem?
A) Statki
B) Przyczepy kempingowe
C) Pociągi
D) Samoloty
- 10. Jaki typ klimatu panuje w Petra?
A) Klimat tropikalny
B) Klimat polarny
C) Pustynny klimat
D) Klimat umiarkowany
A) Starożytny szlak handlowy
B) Lokalne danie
C) Wąski kanion prowadzący do Petry
D) Rodzaj kamienia
- 12. Jaka była główna funkcja Petry w czasach starożytnych?
A) Centrum rolnicze
B) Baza wojskowa
C) Centrum handlu
D) Miejsce wydobycia
- 13. Jaka flora jest powszechna w Petrze?
A) Drzewa tropikalne
B) Drzewa liściaste
C) Różne rośliny pustynne
D) Drzewa iglaste
- 14. W jaki sposób Nabatejczycy gromadzili wodę w Petrze?
A) Akwedukty z morza
B) Zbieranie wody deszczowej
C) Studnie podziemne
D) Przekierowanie rzeki
- 15. Jaki jest podstawowy kolor formacji skalnych w Petrze?
A) Szary
B) Biały
C) Czarny
D) Czerwony
- 16. Jakie naturalne zjawisko stanowi zagrożenie dla Petry?
A) Tsunami
B) Powodzie błyskawiczne
C) Erupcje wulkaniczne
D) Trzęsienia ziemi
- 17. Jakie wydarzenie odbywa się co roku w Petrze?
A) Festiwal Świętojański
B) Zimowa kraina czarów
C) Petra nocą
D) Dzień Zmarłych
- 18. Jaka jest wysokość klasztoru w Petrze?
A) 60 metrów
B) 75 metrów
C) 45 metrów
D) 30 metrów
- 19. Jak nazywa się główne wejście do Petry?
A) Brama
B) Dolina
C) Ścieżka
D) Siq
- 20. W którym roku Petra została ponownie odkryta przez świat zachodni?
A) 1600
B) 1776
C) 1812
D) 1492
- 21. Jaki styl architektoniczny dominuje w Petrze?
A) Hellenistyczny
B) Renesans
C) Gotyk
D) Barok
- 22. Który z tych elementów jest główną cechą architektoniczną Petry?
A) Budynki stalowe
B) Fasady wykute w skale
C) Betonowe ruiny
D) Konstrukcje drewniane
- 23. Jak powszechnie określa się Al-Deir?
A) Kolumnada
B) Skarb Państwa
C) Klasztor
D) Cytadela
- 24. Z czego znana jest Petra?
A) Fabryki przemysłowe
B) Nowoczesne drapacze chmur
C) Bujne ogrody
D) Starożytna architektura wykuta w skale
- 25. Co oferują formacje skalne w Petrze?
A) Naturalne piękno
B) Struktura miejska
C) Wodospady
D) Tropikalna sceneria
- 26. W którym wieku Nabatejczycy osiedlili się w Petrze?
A) I wiek n.e.
B) VII wiek p.n.e.
C) II wiek p.n.e.
D) IV wiek p.n.e.
- 27. Z czego Petra jest słynna ze względu na kolor piaskowca, z którego jest zbudowana?
A) Białe Miasto
B) Czerwone Miasto
C) Złote Miasto
D) Miasto Różane
- 28. Kiedy Nabatejczycy zostali podbici przez Rzymian?
A) 106 r. n.e.
B) IV wiek p.n.e.
C) 363 r. n.e.
D) I wiek n.e.
- 29. Które zjawisko naturalne przyczyniło się do upadku Petry w IV wieku?
A) Susza
B) Erupcja wulkanu
C) Trzęsienie ziemi
D) Powódź
- 30. Które imperium anektowało Nabateę i nadało jej nową nazwę, Arabia Petraea?
A) Imperium Bizantyjskie
B) Imperium Perskie
C) Imperium Rzymskie
D) Imperium Osmańskie
- 31. Z jakiej umiejętności Nabatejczycy byli szczególnie znani?
A) Rzeźbienie w kamieniu
B) Tkactwo
C) Ceramika
D) Praca z metalem
- 32. Ilu mieszkańców miało miasto Petra w swoim największym rozkwicie, w I wieku naszej ery?
A) 100 000
B) 20 000
C) 10 000
D) 50 000
- 33. W której powieści Agathy Christie postać Petry odgrywa ważną rolę?
A) Spotkanie ze śmiercią
B) Bartleby
C) Ostatni akt w Palmirze
D) Orzeł w piasku
- 34. W którym wydawnictwie ukazały się fotografie Petry autorstwa misjonarza Archibalda Fordera w 1909 roku?
A) Ziemie Święte, Syria, Idumea, Arabia, Egipt i Nubia
B) National Geographic
C) Traveler's Digest
D) Petra Journal
- 35. Który z zamków został zdobyty przez grupę Turków przy pomocy miejscowych muzułmanów?
A) Qasr al-Bint
B) El-Habis
C) Alwaeira
D) Al-Wu'ayra
- 36. Z której strony większość współczesnych turystów podchodzi do Petry obecnie?
A) Ze wschodu
B) Z południa
C) Z północy
D) Z zachodu
- 37. Co odkryli robotnicy w 1964 roku przy wejściu do wąwozu Petra?
A) Posągi bogów Nabatejczyków.
B) Złote monety z czasów Cesarstwa Rzymskiego.
C) Mapa starożytnych szlaków handlowych.
D) Napisy nagrobne w języku Nabatejczyków.
- 38. Kto napisał tekst piosenki 'HaSela haAdom' o tragicznej podróży do Petry?
A) John Yarbrough
B) Haim Hefer
C) Meir Har-Zion
D) Joan Ward
- 39. Które dzieło starożytnego historyka wiąże się z identyfikacją Rekem jako Petry?
A) Euzebiusz
B) Diodor z Syrakuz
C) Antygon
D) Józef Flawiusz
- 40. Która grobowiec została przekształcona w kościół w roku 446?
A) Grobowiec Koryncki
B) Grobowiec Pałacu
C) Grobowiec Jedwabiu
D) Grobowiec Urny
- 41. Kto wykonał pierwsze precyzyjne rysunki Petry w 1828 roku?
A) Frederic Edwin Church
B) Léon de Laborde i Louis-Maurice-Adolphe Linant de Bellefonds
C) David Roberts
D) Agnes Conway
- 42. Na których monetach rzymskich cesarzy znaleziono ślady w nabatejskich grobowcach?
A) Trajan
B) Elagabal
C) Septymiusz Severus
D) Hadrian
- 43. Jaki element geograficzny tworzy wschodnią flankę doliny Arabah w pobliżu Petry?
A) Pustynie
B) Góry
C) Niziny
D) Rzeki
- 44. Jaki element, który kiedyś znajdował się na Ulicy Kolumnowej, obecnie leży w ruinach?
A) Teatr
B) Pawilon na wyspie
C) Duży basen
D) Półkolista fontanna nymfeum
- 45. Ile osób mogło pomieścić teatr w Petrze?
A) 50 metrów szerokości
B) 45 metrów wysokości
C) Około 8500 osób
D) 24 metry szerokości
- 46. Gdzie znajduje się Wysokie Miejsce Ofiarnicze?
A) W pobliżu teatru w Petrze.
B) Na szczycie góry Jebel Madbah.
C) W stylu architektury hellenistycznej, charakterystycznym dla Nabatejczyków.
D) Poza głównym obszarem miasta.
- 47. Jaka była szacunkowa maksymalna liczba mieszkańców Petry w okresie jej największego rozkwitu?
A) 20 000 mieszkańców
B) 100 000 mieszkańców
C) 50 000 mieszkańców
D) 10 000 mieszkańców
- 48. W której grze wideo pojawia się fikcyjna wersja miasta Petra jako arena, w której można brać udział?
A) Civilization V
B) Mortal Kombat Annihilation
C) Indiana Jones and the Last Crusade
D) Overwatch
- 49. Który historyk pisał o tym, że Grecy nazywali Rekeme miastem Petra?
A) Euzebiusz
B) Diodor Sycylijski
C) Antygon
D) Józef Flawiusz
- 50. Który z pierwszych sułtanów Mameluków odwiedził Petrę w średniowieczu?
A) Baibars
B) Saladin
C) Al-Malik al-Kamil
D) Nur ad-Din
- 51. Panowanie którego cesarza bizantyjskiego wiąże się z mapą Madaba, na której brakuje fragmentu dotyczącego Petry?
A) Arcadiusz
B) Justynian I
C) Konstantyn I
D) Teodozjusz II
- 52. W którym okresie obszar w pobliżu klasztoru w Petrze był wykorzystywany do celów chrześcijańskich?
A) Okres bizantyjski
B) Okres rzymski
C) Okres hellenistyczny
D) Okres nabatejski
- 53. W którym roku sztuka Johna Yarbrougha pod tytułem 'Petra' miała swoją premierę w teatrze Manhattan Repertory Theatre?
A) 2004
B) 2014
C) 1979
D) 2015
- 54. Która droga została zbudowana przez Trajana w latach 111-114?
A) Rzymska droga w Petrze
B) Via Traiana Nova
C) Trasa Pax Romana
D) Szlak karawan Nabatejczyków
- 55. Kto poślubiła Mohammeda Abdullaha, Beduina z Petry?
A) Marguerite van Geldermalsen
B) Agatha Christie
C) Joan Ward
D) Meir Har-Zion
- 56. Jaka jest pozycja Petry wśród siedmiu nowych cudów świata?
A) Jest jednym z nich.
B) Nigdy nie była brana pod uwagę.
C) Została zdyskwalifikowana.
D) Nie znajduje się na tej liście.
- 57. Kto budował fortyfikacje, takie jak zamek Alwaeira, w XII wieku?
A) Beduini
B) Bizantyńczycy
C) Rycerze krzyżowcy
D) Mamelucy
- 58. W której dekadzie rząd Jordanii przeniósł plemię Bedul?
A) Lata 60. XX wieku
B) Lata 90. XX wieku
C) Lata 80. XX wieku
D) Lata 70. XX wieku
- 59. Jaka była rola Petry w relacjach z mieszkańcami Edomu w okresie żelaznym?
A) Punkt postoju dla kupców
B) Forteca wojskowa
C) Centrum rolnicze
D) Miejsce kultu religijnego
- 60. Jaka funkcja biskupstwa w Petrze została przejęta przez inne miejsce przed rokiem 687?
A) Jerash
B) Półwysep Synaj
C) Areopolis
D) Region Negev
- 61. Jaki był pierwotny cel przestrzeni znajdującej się przed klasztorem w Petrze?
A) Cel związany z praktykami religijnymi
B) Obszar handlowy
C) Walki gladiatorów
D) Występy teatralne
- 62. Jaki był pierwotny cel budowli Colonnaded Street w Petrze?
A) Miejsce kultu religijnego
B) Obszar handlowy
C) Teatr
D) Obszar mieszkalny
- 63. Jakie było nabatejskie imię dla miasta Petra?
A) Garshu
B) Sela
C) Raqēmō
D) Rekem
- 64. W którym wieku Nabatejczycy uczynili z Petry swoje miasto-stolicę?
A) III wiek p.n.e.
B) I wiek n.e.
C) IV wiek p.n.e.
D) II wiek p.n.e.
- 65. Jak UNESCO opisało Petrę?
A) Jeden z najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego ludzkości.
B) Najstarsze miasto na świecie.
C) Naturalny cud świata.
D) Największy obszar archeologiczny w Jordanii.
- 66. Jaka postać, według przekazów, jest przedstawiona na tholosie (budowli kolistej) skarbca?
A) Hera
B) Atena
C) Artemis
D) Izys-Tyche
- 67. Któremu bóstwu składano hołd podczas uczty w Petrze 25 grudnia, w czasach Epifaniusza z Salamis?
A) Dziewica Khaabou
B) Dushara
C) al-Uzza
D) Allat
- 68. Która z grobowców w Petrze, według przypuszczeń, mogła być grobem królewskim?
A) Grobowiec z Wazonem
B) Grobowiec Jedwabny
C) Grobowiec Pałacowy
D) Grobowiec Koryncki
- 69. W której grze z serii Civilization po raz pierwszy pojawiło się miasto Petra?
A) Civilization VI
B) Mortal Kombat Annihilation
C) Overwatch
D) Civilization V
- 70. Która góra znajduje się w pobliżu Petry?
A) Mount Kilimanjaro
B) Jabal Al-Madbah
C) Mount Everest
D) Góra Synaj
- 71. Kim był namiestnik rzymskiej prowincji Syria w momencie, gdy Półwysep Arabski, wówczas pod panowaniem Petry, został włączony do Cesarstwa Rzymskiego?
A) Aulus Korneliusz Palma Frontonianus
B) Septymiusz Sewer
C) Sextius Florentinus
D) Trajan
- 72. Który cesarz odwiedził Petrę, ale jego wizyta nie spowodowała okresu szybkiego rozwoju?
A) Septymiusz Severus
B) Hadrian
C) Trajan
D) Elagabal
- 73. Który bóg był najważniejszą męską postacią w religii Nabatejczyków?
A) Harun
B) Dushara
C) Aaron
D) Musa
- 74. Jaki był pierwotny wpływ kulturowy na Nabatejczyków, zanim zostali oni zidentyfikowani jako plemię z północnej Arabii?
A) Kultura grecka
B) Kultura aramejska
C) Kultura rzymska
D) Kultura egipska
- 75. Jakie zdarzenie wpłynęło na Petrę w grudniu 2022 roku?
A) Burza piaskowa
B) Trzęsienie ziemi
C) Cunami
D) Silne powodzie
- 76. Jakie było jedno z pierwszych działań podjętych przez organizację PETA w odniesieniu do zwierząt wykorzystywanych do pracy w Petrze?
A) Złożenie petycji o wprowadzenie bardziej restrykcyjnych przepisów.
B) Budowa kliniki weterynaryjnej.
C) Organizowanie protestów w tym miejscu.
D) Opublikowanie filmu ukazującego znęcanie się nad zwierzętami.
- 77. W którym roku John William Burgon otrzymał nagrodę Newdigate Uniwersytetu Oksfordzkiego za swój wiersz 'Petra'?
A) 1977
B) 1845
C) 2014
D) 1958
- 78. Który film dokumentalny wykorzystał technologię skanowania laserowego do badania Petry?
A) Życie z Arabami: Dziewięć lat z Beduinami z Petry
B) Time Scanners
C) Petra: Zaginione miasto z kamienia
D) Dżinn
- 79. Jak nazywa się góra związana z grobem Aarona?
A) Góra Zion
B) Góra Synaj
C) Jabal Haroun
D) Góra Nebo
- 80. Która powieść Blue Balliett ma postać o imieniu Petra?
A) Spotkanie ze śmiercią
B) Chasing Vermeer
C) Bartleby
D) Bogini Księżyca i syn
|