- 1. Filozofia Wschodu obejmuje szeroki zakres tradycji filozoficznych wywodzących się z Azji, w tym między innymi hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm i zen. Jedną z kluczowych zasad filozofii Wschodu jest koncepcja wzajemnych powiązań i harmonii z naturą. Kładzie ona nacisk na praktyki takie jak medytacja, uważność, współczucie i samoświadomość jako ścieżki do oświecenia i rozwoju duchowego. Filozofia Wschodu często koncentruje się na nietrwałości życia, koncepcji karmy i znaczeniu znalezienia wewnętrznego spokoju i równowagi w stale zmieniającym się świecie.
Kto założył filozofię taoizmu?
A) Lao Tzu
B) Konfucjusz
C) Sun Tzu
D) Budda
- 2. Który starożytny indyjski tekst jest podstawą filozofii hinduskiej?
A) Ramajana
B) Upaniszady
C) Bhagawad Gita
D) Wedy
- 3. Co oznacza termin "yin i yang" w chińskiej filozofii?
A) Tworzenie i niszczenie
B) Podwójne siły, które wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą powiązane
C) Dobro i zło
D) Porządek i chaos
- 4. Co koncepcja "samsary" reprezentuje w hinduizmie i buddyzmie?
A) Ostateczna rzeczywistość
B) Droga do wyzwolenia
C) Cykl narodzin, śmierci i odrodzenia
D) Wieczna dusza
- 5. Jaki jest ostateczny cel buddyzmu?
A) Odrodzenie
B) Niebo
C) Nirvana
D) Oświecenie
- 6. Kto jest uważany za założyciela buddyzmu zen w Chinach?
A) Bodhidharma
B) Eihei Dogen
C) Huineng
D) Dogen
- 7. Jaki jest sanskrycki termin oznaczający "brak przywiązania" w filozofiach Wschodu?
A) Moksha
B) Vairagya
C) Samsara
D) Prajna
- 8. Jaki jest termin "nietrwałość" w buddyzmie?
A) Samadhi
B) Prajna
C) Anicca
D) Dukkha
- 9. Kim był starożytny chiński filozof znany ze swoich nauk konfucjańskich?
A) Xunzi
B) Konfucjusz
C) Zhuangzi
D) Mencjusz
- 10. Jakie określenie używane jest do odniesienia się do starożytnych tradycji filozoficznych subkontynentu indyjskiego?
A) Synteza hinduistyczna
B) Synteza brahmiczna
C) Nauki wedyjskie
D) Sanskrit: dárśana
- 11. Jak tradycyjnie nazywa się hinduizm, co oznacza „wieczne prawo” lub „wieczna ścieżka”?
A) Droga Brahmana
B) Dharmashastra
C) Sanātana Dharma
D) Vedanta
- 12. Która z poniższych opcji NIE jest jedną z głównych tradycji w hinduizmie?
A) Szaiwizm
B) Waisznawizm
C) Szaktizm
D) Dżinizm
- 13. Które teksty filozoficzne są uważane za jedne z najstarszych zachowanych w Indiach?
A) Ramajana
B) Wedy
C) Upaniszady
D) Mahabharata
- 14. Które pojęcie odnosi się do cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia w filozofii indyjskiej?
A) Moksha
B) Samsara
C) Karma
D) Dharma
- 15. Co oznacza słowo 'dharma' w kontekście hinduizmu?
A) Nienawiść
B) Obowiązek lub sprawiedliwość
C) Wyzwolenie z reinkarnacji
D) Cykl narodzin i śmierci
- 16. Która indyjska koncepcja filozoficzna kładzie nacisk na nienawiść?
A) Karma
B) Dharma
C) Ahimsa
D) Samsara
- 17. Jakie jest pojęcie oznaczające wiarygodne źródła wiedzy w filozofii indyjskiej?
A) Atman
B) Sunyata
C) Brahman
D) Pramana
- 18. Który nurt filozoficzny rozkwitł w okresie nowożytnym za sprawą takich filozofów jak Raghunatha Siromani?
A) Navya-Nyāya
B) Vedanta
C) Yoga
D) Samkhya
- 19. Do jakiego imperium rozprzestrzeniła się myśl hinduska w Azji Południowo-Wschodniej?
A) Imperium Maurjów
B) Imperium Mogołów
C) Imperium Srivijaya
D) Imperium Gupta
- 20. Który tekst jest związany z filozofią miłości w literaturze indyjskiej?
A) Kama Sutra
B) Arthashastra
C) Ramajana
D) Upaniszady
- 21. Który filozof sformułował odpowiedź w tradycji dżinizmu w okresie nowożytnym?
A) Raghunatha Siromani
B) Mahadeva Punatamakara
C) Yashovijaya
D) Jayarama Pancanana
- 22. Które koncepcje filozoficzne obejmują badania nad metafizyką, w tym nad Brahmanem i Atmanem?
A) Ontologia
B) Filozofia polityczna
C) Aksjologia
D) Epistemologia
- 23. Który tekst jest powiązany z filozofią polityczną w literaturze indyjskiej?
A) Upaniszady
B) Kama Sutra
C) Ramajana
D) Arthashastra
- 24. Ilu głównych nurtów filozofii hinduizmu, w tradycji ortodoksyjnej, istnieje?
A) Pięć
B) Cztery
C) Sześć
D) Siedem
- 25. Która szkoła jest znana ze swojego nacisku na medytację i wyzwolenie?
A) Nyaya
B) Vaisheshika
C) Mīmāṃsā
D) Joga
- 26. Który z poniższych tekstów jest najważniejszym dziełem szkoły jogi?
A) Nyaya Sutras (Aforyzmy Logiki)
B) Yoga Sutras (Aforyzmy Jogi)
C) Samkhyakarika
D) Vedanta Sutras (Aforyzmy Wedanty)
- 27. Które z rodzajów wiedzy (pramana) nie są akceptowane przez epistemologię szkoły Samkhya?
A) Anumāṇa (wnioskowanie)
B) Śabda (słowo/świadectwo)
C) Pratyakṣa (poznanie bezpośrednie)
D) Upamāṇa (porównanie)
- 28. W którym okresie obowiązywała podział na sześć ortodoksyjnych szkół?
A) Okres wedyjski
B) Okres Gupta
C) Okres średniowiecza
D) Okres Maurjów
- 29. Która ze szkół przetrwała do XVII wieku pod nazwą Navya Nyaya?
A) Vaisheshika
B) Mīmāṃsā
C) Samkhya
D) Nyaya
- 30. Który tekst jest związany z rozwojem szkoły Samkhya w okresie średniowiecza?
A) Sāṁkhyapravacana Sūtra
B) Rigveda
C) Bhagavad Gita
D) Upaniszady
- 31. Do jakiej szkoły filozoficznej należały zasady, które zostały włączone do jogi i wedanty?
A) Samkhya
B) Vaisheshika
C) Nyaya
D) Mīmāṃsā
- 32. Która z poniższych szkół filozofii indyjskiej jest szkołą nieortodoksyjną?
A) Buddyzm
B) Yoga
C) Nyaya
D) Vedanta
- 33. O czym szkoła Nyāya argumentuje w swoich debatach filozoficznych?
A) O istnieniu Boga-stwórcy (Ishvara)
B) O istnieniu atomów
C) O autorytecie Wed
D) O koncepcji karmy
- 34. Która szkoła filozofii jest znana ze swojego naturalistycznego podejścia i atomizmu?
A) Vaiśeṣika
B) Nyāya
C) Yoga
D) Mīmāṃsā
- 35. Którą dodatkową kategorię późniejsi przedstawiciele szkoły Vaiśeṣika dodali do pierwotnych sześciu kategorii (padārthas)?
A) Chitta (substancja umysłu)
B) Buddhi (intelekt)
C) Karma (czyn)
D) Abhava (nieistnienie)
- 36. Który uczony w dziedzinie Mīmāṃsā jest znany ze swoich prac z VII wieku?
A) Prabhākara
B) Kumārila Bhaṭṭa
C) Śrīdhara
D) Udayana
- 37. Która szkoła filozoficzna została wpłynięta przez Mīmāṃsā, znany również jako Uttara-Mīmāṃsā?
A) Vaiśeṣika
B) Vedanta
C) Nyāya
D) Yoga
- 38. Która z odgałęzień filozofii Wedanty kładzie nacisk na kwalifikowany monizm?
A) Bhedabheda
B) Dvaita
C) Advaita
D) Vishishtadvaita
- 39. Które z odłamów filozofii Wedanty jest związane z ruchem bhakti?
A) Dvaita
B) Advaita
C) Bhedabheda
D) Vishishtadvaita, ze względu na nacisk na oddanie.
- 40. Który filozof przewidział, że Upaniszady będą miały wpływ na myśl zachodnią?
A) Carl Jung
B) Jean Gebser
C) Arthur Schopenhauer
D) Watsuji Tetsurô
- 41. Kim była kluczowa postać w ruchu Kokugaku w okresie Edo w Japonii?
A) Kitaro Nishida
B) Fukuzawa Yukichi
C) Nishi Amane
D) Motoori Norinaga
- 42. Który chiński modernistka odegrał ważną rolę w rozwoju nowoczesnego buddyzmu?
A) Konfucjusz
B) Laozi
C) Taixu
D) Mencjusz
- 43. Który chiński filozof był pod wpływem pragmatyzmu Johna Deweya?
A) Zhang Zhidong
B) Xu Fuguan
C) Mao Zedong
D) Hu Shih
- 44. Jaki jest główny święty tekst sikhizmu?
A) Guru Granth Sahib
B) Bhagavad Gita
C) Upaniszady
D) Tripitaka
- 45. Która zasada jest uważana za podstawę wartości konfucjańskich?
A) Nirwana
B) Dao
C) Niebo (Tiān)
D) Karma
- 46. Który naukowiec popiera koncepcję filozofii jako 'rodziny', która obejmuje zarówno myśl zachodnią, jak i azjatycką?
A) Carine Defoort
B) Ouyang Min
C) Victoria S. Harrison
D) Rein Raud
- 47. Która forma buddyzmu była inspirowana przez psychologię zachodnią?
A) Buddyzm Theravada
B) Buddyzm Czystej Krainy
C) Buddyzm zachodni
D) Buddyzm Zen
- 48. Jakie były główne wpływy filozoficzne na nowy konfucjanizm w Chinach?
A) Tradycyjne myśli konfucjańskie
B) Daoizm
C) Buddyzm
D) Zachodni marksizm
- 49. Które z poniższych pojęć jest wspólne dla dżinizmu, hinduizmu i buddyzmu?
A) Raseśvara
B) Karma
C) Pāṇini Darśana
D) Pratyabhijña
- 50. Które państwo zostało przekształcone przez Shang Yanga w potęgę dominującą, która ostatecznie podbiła Chiny w 221 roku p.n.e.?
A) Qin
B) Wei
C) Chu
D) Han
- 51. Na czym skupia się ruch Vipassana?
A) Odrzucenie wszystkich form buddyzmu
B) Wiara w zjawiska nadprzyrodzone
C) Praktyki medytacji uważności
D) Ceremonie o charakterze rytualnym
- 52. Filozofia dżinizmu jest częścią której tradycji?
A) Wieda
B) Śramaṇa
C) Szaivizm
D) Buddyzm
- 53. Jak nazywano główny tekst szkoły moizmu?
A) Han Feizi
B) Mozi
C) Dao De Jing
D) Analekty
- 54. Która szkoła Pramāṇa promowała złożoną formę epistemologii i logiki buddyjskiej?
A) Szkoła Vedanta.
B) Szkoła Nyaya.
C) Szkoła Samkhya.
D) Szkoła Dignāga.
- 55. Która z cnót w taoizmie kładzie nacisk na działanie bez wysiłku?
A) Ziran
B) Spontaniczność
C) Wu wei
D) Pu
- 56. Zgodnie z tekstem, dlaczego w Azji nie istnieje jedna, spójna tradycja filozoficzna?
A) W wyniku geograficznej izolacji.
B) Ponieważ różne, niezależne tradycje wchodziły ze sobą w interakcje na przestrzeni czasu.
C) Ze względu na brak dokumentacji historycznej.
D) Ponieważ filozofie azjatyckie były tłumione przez wpływy zachodnie.
- 57. Jak nazywa się współczesne odrodzenie konfucjanizmu?
A) Nowoczesny konfucjanizm
B) Neo-konfucjanizm
C) Klasyczny konfucjanizm
D) Nowy konfucjanizm
- 58. Do jakiej tradycji filozoficznej Dignāga wniósł wkład w filozofii indyjskiej?
A) „Przełom epistemologiczny”.
B) „Rewolucja metafizyczna”.
C) „Spadek logiki”.
D) „Przebudzenie duchowe”.
- 59. Które pojęcie w filozofii sikhijskiej podkreśla nieustanną duchową medytację nad imieniem Boga?
A) Simran
B) Dharma
C) Advaita Vedanta
D) Seva
- 60. Który kierunek myśli został założony przez Mozi i jego uczniów?
A) Legalizm
B) Mohizm
C) Daoizm
D) Konfucjanizm
- 61. Który ruch w Chinach dążył do wprowadzenia zachodnich idei demokracji i republiki?
A) Ruch Czwartego Maja
B) Krytyczny Buddyzm
C) Nowa Konfucjanizm
D) Szkoła Kyoto
- 62. Który z poniższych tekstów NIE jest częścią Prasthanatrayi?
A) Brahma Sutry
B) Bhagavad Gita
C) Ramajana
D) Główne Upaniszady
- 63. Która uczelnia jest znana ze swoich badań nad rtęcią?
A) Pratyabhijña
B) Pāṇini Darśana
C) Śaiva Siddhānta
D) Raseśvara
- 64. Które z poniższych opcji nie jest jednym z trzech filarów sikhizmu?
A) Naam Japna
B) Mnisztwo
C) Kirat Karo
D) Vand Chakko
- 65. Jakie jest oryginalne określenie dla słowa 'zhexue'?
A) Dharma
B) Dao
C) Tetsugaku
D) Ziran
- 66. Który filozof szkoły Yogacara z Azji Wschodniej przyczynił się do nowych osiągnięć w buddyzmie?
A) Nagarjuna
B) Sakya Pandita
C) Xuanzang
D) Dharmakirti
- 67. W którym kraju konfucjanizm stał się dominującą ideologią podczas dynastii Joseon?
A) Wietnam
B) Japonia
C) Korea
D) Tajwan
- 68. Kim był współczesny interpretator i obrońca dżinizmu?
A) Virchand Gandhi
B) Ram Mohan Roy
C) Mahatma Gandhi
D) Swami Vivekananda
- 69. Kiedy zaczęły się kształtować wczesne formy taoizmu?
A) W I wieku n.e.
B) W okresie dynastii Tang
C) W okresie dynastii Han
D) W IV wieku p.n.e.
- 70. Którego chińskiego przywódcy rewolucyjnego filozofia jest znana jako maoizm?
A) Mao Zedong
B) Sun Yat-sen
C) Hu Shih
D) Zhang Zhidong
- 71. Kto jest uważany za założyciela szkoły naturalizmu, czyli doktryny Yin i Yang?
A) Konfucjusz
B) Laozi
C) Mozi
D) Zou Yan
- 72. Kto jest uważany za założyciela sikhizmu?
A) Guru Nanak
B) Ram Mohan Roy
C) Swami Vivekananda
D) Mahatma Gandhi
- 73. Którą filozofię Swami Vivekananda pomógł spopularyzować na Zachodzie?
A) Mohizm
B) Konfucjanizm
C) Legalizm
D) Advaita Vedanta
- 74. Jak nazywa się jeszcze konfucjanizm?
A) Buddyzm
B) Daoizm
C) Ruizm
D) Legalizm
- 75. Jakie jest główne zagadnienie filozofii buddyjskiej?
A) Oswobodzenie od cierpienia (dukkha).
B) Zrozumienie prawd metafizycznych.
C) Osiągnięcie bogactwa materialnego.
D) Ustalenie stałej tożsamości osobistej.
- 76. Z jaką formą szaiwizmu związana jest szkoła Pratyabhijña?
A) dualistyczny szaiwizm
B) szaiwizm związany z filozofią merkuryalną
C) niedualistyczna tantra szaiwistyczna
D) aszetyczny szaiwizm
- 77. Jakie pojęcia He Yan i Wang Bi wykorzystali do opisania głębokiej natury Tao?
A) "Yin-yang"
B) "Pu" (prostota)
C) "Wu" (nicość, niebyć, negatyw)
D) "Ziran" (naturalność)
- 78. Jakie jest pojęcie odpowiadające 'filialnemu pobożności' w konfucjanizmie?
A) Tiān (天) - niebo, natura
B) Lǐ (禮/礼) - etykieta, obyczajność
C) Rén (仁) - dobroć, humanitaryzm
D) Xiào (孝) - pobożność wobec rodziców
- 79. Kto ukuł termin „zhexue” w 1873 roku?
A) Victoria S. Harrison
B) Martin Heidegger
C) Nishi Amane
D) Carine Defoort
- 80. Która filozofia wywodzi się z ruchu śramana i neguje koncepcję atmana?
A) Buddyzm
B) Dżinizm
C) Cārvāka
D) Śaiva Siddhānta
- 81. Które dzieła niemieckiego filozofa zostały przetłumaczone na język chiński przez Yana Fu?
A) Georg Wilhelm Friedrich Hegel
B) John Stuart Mill
C) Friedrich Nietzsche
D) Immanuel Kant
- 82. Które środowisko intelektualne w okresie Meiji promowało idee oświecenia europejskiego?
A) Szkoła Kyoto
B) Kokugaku
C) Nowy Konfucjanizm
D) Meirokusha
- 83. Jak nazywa się chiński nurt filozoficzny, który kładzie nacisk na harmonię z Tao?
A) Daoizm
B) Legalizm
C) Mohizm
D) Konfucjanizm
- 84. Jak nazywa się oficjalna ideologia polityczna Korei Północnej?
A) Marksizm-leninizm
B) Juche
C) Konfucjanizm
D) Legalizm
- 85. Który ruch został zainicjowany przez Ram Mohan Roy?
A) Brahmo Samaj
B) Rashtriya Swayamsevak Sangh
C) Towarzystwo Teozoficzne
D) Arya Samaj
- 86. Kto sprzeciwia się tradycyjnemu, „rodzinnemu” podejściu do filozofii i proponuje bardziej elastyczną definicję?
A) Victoria S. Harrison
B) Ouyang Min
C) Rein Raud
D) Carine Defoort
- 87. Które z kluczowych koncepcji buddyzmu krytykuje utrwaloną tożsamość osobistą?
A) Vijnapti-matra (tylko świadomość)
B) Shunyata (pustka)
C) Anatta (brak trwałego "ja")
D) Dukkha (cierpienie)
- 88. Który ze szkół szaiwizmu został założony przez Lakulishę około II wieku naszej ery?
A) Paśupata
B) Raseśvara
C) Pratyabhijña
D) Śaiva Siddhānta
- 89. Czym jest Prakriti w filozofii Wedanty?
A) Cykl reinkarnacji
B) Indywidualna dusza
C) Świat empiryczny
D) Ostateczna rzeczywistość
- 90. Który z chińskich nurtów filozoficznych jest znany ze swojego nacisku na ścisłe zasady i kontrolę państwową?
A) Konfucjanizm
B) Mohizm
C) Daoizm
D) Legalizm
- 91. Na czym polega pojęcie „Seva” w sikhizmie?
A) Ofiara rytualna
B) Bezinteresowna służba
C) Życie monastyczne
D) Medytacja
- 92. Z jaką koncepcją filozofia Mohizmu jest najbardziej związana, podkreślając równy stosunek do wszystkich jednostek?
A) Obiektywna troska
B) Taoistyczna spontaniczność
C) Konfucjański rytuał
D) Legalistyczny pragmatyzm
- 93. Kim była kluczowa postać w ruchu Brahmo Samaj?
A) Guru Nanak
B) Swami Vivekananda
C) Mahatma Gandhi
D) Ram Mohan Roy
- 94. Która z form współczesnego buddyzmu jest znana jako 'buddyzm dla życia ludzkiego'?
A) Japoński zen-buddyzm
B) Tibetanski buddyzm wadżrajana
C) Buddyzm therawada
D) Chiński buddyzm humanistyczny
- 95. Który filozof jest powszechnie znany z twierdzenia, że tylko języki grecki i niemiecki są odpowiednie do filozofowania?
A) Martin Heidegger
B) Victoria S. Harrison
C) Carine Defoort
D) Rein Raud
- 96. Kim był kluczowa postać w szkole legalizmu, znany ze swojej pracy jako administrator i filozof polityczny?
A) Shen Buhai
B) Konfucjusz
C) Mozi
D) Han Fei
- 97. Które pojęcie odnosi się do indywidualnej duszy w filozofii Wedanty?
A) Ātman
B) Brahman
C) Samsara
D) Prakriti
- 98. Która dynastia była świadkiem wprowadzenia buddyzmu do Chin?
A) Dynastia Han
B) Imperium Maurjów
C) Imperium Mogołów
D) Dynastia Zhou
- 99. Kto jest uważany za ważną postać w rozwoju jainistycznej myśli filozoficznej?
A) Lakulisha
B) Mahavira
C) Pāṇini
D) Utpaladeva
|