 - 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Hazar Denizi
B) Superior Gölü
C) Baykal Gölü
D) Victoria Gölü
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Aşkabat
B) Atyrau
C) Aktau
D) Bakü
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 200,000 kilometre kare
B) 371.000 kilometrekare
C) 600,000 kilometre kare
D) 1.000.000 kilometrekare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Kura Nehri
B) Ural Nehri
C) Don Nehri
D) Volga Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Somon
B) Alabalık
C) Sturgeon
D) Kedi Balığı
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Avrupa Birliği
B) Birleşmiş Milletler
C) Hazar Denizi Çevre Programı
D) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Hazar Denizi Sözleşmesi
B) Kyoto Protokolü
C) Versailles Antlaşması
D) Montreal Protokolü
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Depremler
B) Sel baskını
C) Kirlilik
D) Volkanik patlamalar
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) İran
B) Kazakistan
C) Rusya
D) Azerbaycan
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Doğal gaz
B) Altın
C) Demir cevheri
D) Kömür
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 1000 metre
B) 500 metre
C) 50 metre
D) 211 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Akdeniz
B) Yarı kurak
C) Polar
D) Tropikal
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) İndus Vadisi Uygarlığı
B) Mezopotamya kültürü
C) İskit kültürü
D) Maya Uygarlığı
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Nükleer santraller
B) Hidro barajlar
C) Petrol platformları
D) Rüzgar türbinleri
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Ton balığı
B) Karides
C) Cod
D) Havyar
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Afrika ve Asya.
B) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
C) Avustralya ve Antarktika.
D) Avrupa ve Asya.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
B) Yaklaşık %2,5.
C) %0,5'in altında.
D) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
B) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
C) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
D) Baikal ve Tanganyika gölleri.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
B) Derinlik aynı kalacak.
C) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
D) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Herodot
B) Plinius (Pliny)
C) Ptolemaios
D) Strabon
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Baḥr Qazvin
B) Hirkan Denizi
C) Mar de Bachu
D) Abbacuch Denizi
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) "Hirkan Denizi" olarak.
B) "Hazarlar Denizi" olarak.
C) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
D) "Mazenderan Denizi" olarak.
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Okyanus bazaltı
B) Kıtasal granit
C) Tortul kaya
D) Kireçtaşı
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 30 milyon yıl
B) 100 milyon yıl
C) 50 milyon yıl
D) 5,5 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Jura
B) Pliyosen
C) Kretase
D) Geç Miyosen
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
B) Tamamen donar.
C) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
D) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) Denizin merkezinde
B) İran kıyısında
C) Denizin kuzey bölgelerinde
D) Kazakistan'a yakın bölgelerde
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Sovyetler Birliği
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) Türkmenistan
D) Pahlavi İranı
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Osmanlı İmparatorluğu
B) Sovyetler Birliği
C) Türkmenistan
D) Pehlevi Dönemi İranı
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pehlevi İranı
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) Sovyetler Birliği
D) İran
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Halit gibi evaporit tortuları
B) Volkanik kül
C) Kum ve çakıl
D) Kil
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Eşit oranda artar.
B) Tüm boyunca aynı kalır.
C) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
D) Eşit oranda azalır.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Kretase dönemi
B) Jura dönemi
C) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
D) Miyosen dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Ilıman ve nemli iklimler
B) Sıcak ve kurak iklimler
C) Soğuk ve buzlu iklimler
D) Ilık ve nemli iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) İran
B) Türkiye
C) Kazakistan
D) Azerbaycan
- 36. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Salmo
B) Clupeonella
C) Alosa
D) Mesogobius
- 37. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Aslan
B) Kaplan
C) Leopar
D) Asya aslanı
- 38. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) El Niño
B) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
C) Tropikal siklonlar
D) Muson yağmurları
- 39. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Çevresel sorunlar
B) Kıyı suları
C) Yüzeyde avlanma hakları
D) Deniz tabanı
- 40. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Çilov Adası
B) Çeçen Adası
C) Tyuleniy Takımadaları
D) Ogurja Adası
- 41. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Kretase
B) Pleistosen
C) Miyosen
D) Jura
- 42. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) %90'dan fazla
B) Yaklaşık %75
C) %10'dan daha az
D) Yaklaşık %50
- 43. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) İran
B) Türkiye
C) Rusya
D) Kazakistan
- 44. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Ilıman yüksek platolar
B) Soğuk, karasal çöller
C) Çayırlar
D) Tropikal yağmur ormanları
- 45. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 51 gemi
B) 210 gemi
C) 100 gemi
D) 75 gemi
- 46. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 1989
B) 1975
C) 1994
D) 2001
- 47. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 1985
B) 2005
C) 2010
D) 1999
- 48. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) "kara altın başkenti"
B) petrol cenneti
C) petrol cenneti
D) şehirler şehri
- 49. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 23 Ekim 2021
B) 15 Aralık 2021
C) 10 Eylül 2021
D) 5 Temmuz 2021
- 50. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 747 km (464 mil)
B) 813 km (505 mil)
C) 1.035 km (643 mil)
D) 728 km (452 mil)
- 51. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Denizaltı ile yapılan ulaşım
B) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
C) Hava yolu ulaşımı
D) Kara yolu ulaşımı
- 52. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Amazon yağmur ormanı
B) Hircanian ormanları
C) Kongo Havzası ormanları
D) Sundarbans mangrov ormanı
- 53. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Nargin Adası
B) Bibi-Heybat Adası
C) Sariyer Adası
D) Vulf Adası
- 54. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
B) Amerika'nın keşfi
C) Venedik'in kurulması
D) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
- 55. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Azerbaycan
B) Kazakistan
C) Türkmenistan
D) İran
- 56. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
B) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
C) Çevresel bozulma.
D) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
- 57. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir orman yangını
B) Bir gaz kaçağı
C) Bir petrol sızıntısı
D) Bir çamur volkanı patlaması
- 58. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
B) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
C) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
D) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
- 59. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
B) Rastgele dağıtım.
C) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
D) Merkez çizgileri
- 60. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Yabancı türler
B) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
C) Aşırı avlanma
D) İklim değişikliği
- 61. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Kar leoparı
B) Leopar
C) Asya çita
D) Jaguar
- 62. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %30
B) %10
C) %20
D) %50
- 63. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) %25
B) %10
C) Yaklaşık %16
D) %30
- 64. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Nargin
B) Bulla Adası
C) Azerbaycan Adası
D) Pirallahı Adası
- 65. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Uzboy Nehri Yatağı
B) Hazar Çukuru
C) Apsheron Eşiği
D) Mangyshlak Eşiği
- 66. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Astana
B) Aktau
C) Bakü
D) Kazan
- 67. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) Türkmenistan
B) Kazakistan
C) İran
D) Azerbaycan
- 68. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Astana
B) Aktau
C) Tahran
D) Bakü
- 69. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 50%
B) 25%
C) 20%
D) 37%
- 70. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Nefte
B) Ham petrol
C) Bitüm
D) Petrol
- 71. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Anzali
B) Hirkania
C) Astara
D) Sari
- 72. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) On dokuzuncu en büyük
B) Beşinci en büyük
C) Onuncu en büyük
D) Onyedinci en büyük
- 73. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Ural Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Kuma-Manyç Çukuru
D) Tien Shan Dağları
- 74. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Teknolojik sınırlamalar.
B) Ekonomik endişeler.
C) Çevresel kaygılar.
D) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
- 75. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Astrahan
B) Atil
C) Tamışeh
D) Derbent
- 76. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Tien Shan Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Altai Dağları
D) Ural Dağları
- 77. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Özel sektöre devredilebilirler.
B) Genişletilebilirler.
C) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
D) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
- 78. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Zirve iptal edildi.
B) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
C) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
D) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
- 79. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Deniz yolu taşımacılığı hakları
B) Petrol sondajı hakları
C) Balıkçılık hakları
D) Askeri haklar
- 80. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Hafiz-i Abru
B) Herodot
C) Strabon
D) Ptolemaios
- 81. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Cuora flavomarginata
B) Chelonoidis nigra
C) Testudo graeca buxtoni
D) Geochelone gigantea
- 82. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Ötrofik
B) Ekzoreik (Açık havza)
C) Endoreik (Kapalı havza)
D) Hiporeik
- 83. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Kura Nehri
B) Volga Nehri
C) Ural Nehri
D) Amu Derya
- 84. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kunduz ceylanları
B) Filler
C) Kangurular
D) Penguenler
- 85. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 75%
B) 66%
C) 33%
D) 40-44%
- 86. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Lilium candidum
B) Rosa gallica
C) Nelumbo nucifera
D) Aldrovanda vesiculosa
- 87. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Beş eşit parçaya bölünme.
B) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
C) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
D) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
- 88. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Apsheron Yükseltisi
B) Uzboy Nehri Yatağı
C) Mangyshlak Yükseltisi
D) Hazar Çukuru
- 89. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Alexander Menshikov
B) Fyodor Soimonov
C) Ivan Petrovich
D) Mikhail Lomonosov
|