- 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Victoria Gölü
B) Superior Gölü
C) Hazar Denizi
D) Baykal Gölü
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Atyrau
B) Bakü
C) Aktau
D) Aşkabat
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 371.000 kilometrekare
B) 600,000 kilometre kare
C) 1.000.000 kilometrekare
D) 200,000 kilometre kare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Don Nehri
B) Kura Nehri
C) Volga Nehri
D) Ural Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Alabalık
B) Sturgeon
C) Somon
D) Kedi Balığı
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Birleşmiş Milletler
B) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
C) Hazar Denizi Çevre Programı
D) Avrupa Birliği
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Versailles Antlaşması
B) Montreal Protokolü
C) Hazar Denizi Sözleşmesi
D) Kyoto Protokolü
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Sel baskını
B) Kirlilik
C) Depremler
D) Volkanik patlamalar
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) Kazakistan
B) Azerbaycan
C) İran
D) Rusya
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Doğal gaz
B) Kömür
C) Altın
D) Demir cevheri
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 50 metre
B) 211 metre
C) 1000 metre
D) 500 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Akdeniz
B) Polar
C) Tropikal
D) Yarı kurak
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) Maya Uygarlığı
B) İskit kültürü
C) Mezopotamya kültürü
D) İndus Vadisi Uygarlığı
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Hidro barajlar
B) Petrol platformları
C) Nükleer santraller
D) Rüzgar türbinleri
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Ton balığı
B) Cod
C) Karides
D) Havyar
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Afrika ve Asya.
B) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
C) Avustralya ve Antarktika.
D) Avrupa ve Asya.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) %0,5'in altında.
B) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
C) Yaklaşık %2,5.
D) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
B) Baikal ve Tanganyika gölleri.
C) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
D) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Derinlik aynı kalacak.
B) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
C) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
D) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Strabon
B) Herodot
C) Ptolemaios
D) Plinius (Pliny)
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Abbacuch Denizi
B) Hirkan Denizi
C) Baḥr Qazvin
D) Mar de Bachu
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
B) "Hazarlar Denizi" olarak.
C) "Hirkan Denizi" olarak.
D) "Mazenderan Denizi" olarak.
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Tortul kaya
B) Okyanus bazaltı
C) Kıtasal granit
D) Kireçtaşı
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 100 milyon yıl
B) 5,5 milyon yıl
C) 50 milyon yıl
D) 30 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Jura
B) Pliyosen
C) Kretase
D) Geç Miyosen
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
B) Tamamen donar.
C) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
D) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) Denizin kuzey bölgelerinde
B) İran kıyısında
C) Denizin merkezinde
D) Kazakistan'a yakın bölgelerde
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pahlavi İranı
B) Türkmenistan
C) Sovyetler Birliği
D) Osmanlı İmparatorluğu
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Türkmenistan
B) Sovyetler Birliği
C) Pehlevi Dönemi İranı
D) Osmanlı İmparatorluğu
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Sovyetler Birliği
B) İran
C) Pehlevi İranı
D) Osmanlı İmparatorluğu
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Kum ve çakıl
B) Kil
C) Halit gibi evaporit tortuları
D) Volkanik kül
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Eşit oranda artar.
B) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
C) Eşit oranda azalır.
D) Tüm boyunca aynı kalır.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Jura dönemi
B) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
C) Miyosen dönemi
D) Kretase dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Sıcak ve kurak iklimler
B) Soğuk ve buzlu iklimler
C) Ilık ve nemli iklimler
D) Ilıman ve nemli iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) İran
B) Kazakistan
C) Türkiye
D) Azerbaycan
- 36. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Salmo
B) Clupeonella
C) Alosa
D) Mesogobius
- 37. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Kaplan
B) Asya aslanı
C) Aslan
D) Leopar
- 38. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) El Niño
B) Tropikal siklonlar
C) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
D) Muson yağmurları
- 39. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Deniz tabanı
B) Yüzeyde avlanma hakları
C) Kıyı suları
D) Çevresel sorunlar
- 40. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Çilov Adası
B) Tyuleniy Takımadaları
C) Ogurja Adası
D) Çeçen Adası
- 41. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Jura
B) Miyosen
C) Kretase
D) Pleistosen
- 42. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) %90'dan fazla
B) %10'dan daha az
C) Yaklaşık %75
D) Yaklaşık %50
- 43. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) Kazakistan
B) İran
C) Türkiye
D) Rusya
- 44. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Çayırlar
B) Soğuk, karasal çöller
C) Ilıman yüksek platolar
D) Tropikal yağmur ormanları
- 45. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 75 gemi
B) 100 gemi
C) 51 gemi
D) 210 gemi
- 46. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 1975
B) 1989
C) 2001
D) 1994
- 47. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 1985
B) 2010
C) 1999
D) 2005
- 48. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) şehirler şehri
B) petrol cenneti
C) petrol cenneti
D) "kara altın başkenti"
- 49. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 10 Eylül 2021
B) 23 Ekim 2021
C) 5 Temmuz 2021
D) 15 Aralık 2021
- 50. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 728 km (452 mil)
B) 747 km (464 mil)
C) 1.035 km (643 mil)
D) 813 km (505 mil)
- 51. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Kara yolu ulaşımı
B) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
C) Hava yolu ulaşımı
D) Denizaltı ile yapılan ulaşım
- 52. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Sundarbans mangrov ormanı
B) Kongo Havzası ormanları
C) Hircanian ormanları
D) Amazon yağmur ormanı
- 53. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Bibi-Heybat Adası
B) Nargin Adası
C) Vulf Adası
D) Sariyer Adası
- 54. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Amerika'nın keşfi
B) Venedik'in kurulması
C) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
D) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
- 55. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Kazakistan
B) İran
C) Azerbaycan
D) Türkmenistan
- 56. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Çevresel bozulma.
B) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
C) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
D) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
- 57. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir çamur volkanı patlaması
B) Bir orman yangını
C) Bir petrol sızıntısı
D) Bir gaz kaçağı
- 58. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
B) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
C) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
D) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
- 59. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
B) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
C) Rastgele dağıtım.
D) Merkez çizgileri
- 60. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Aşırı avlanma
B) İklim değişikliği
C) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
D) Yabancı türler
- 61. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Asya çita
B) Leopar
C) Kar leoparı
D) Jaguar
- 62. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %20
B) %10
C) %30
D) %50
- 63. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) %25
B) Yaklaşık %16
C) %30
D) %10
- 64. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Nargin
B) Bulla Adası
C) Azerbaycan Adası
D) Pirallahı Adası
- 65. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Uzboy Nehri Yatağı
B) Mangyshlak Eşiği
C) Apsheron Eşiği
D) Hazar Çukuru
- 66. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Bakü
B) Astana
C) Aktau
D) Kazan
- 67. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) Kazakistan
B) Türkmenistan
C) Azerbaycan
D) İran
- 68. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Tahran
B) Astana
C) Aktau
D) Bakü
- 69. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 20%
B) 37%
C) 50%
D) 25%
- 70. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Nefte
B) Bitüm
C) Ham petrol
D) Petrol
- 71. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Astara
B) Hirkania
C) Sari
D) Anzali
- 72. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) Onyedinci en büyük
B) On dokuzuncu en büyük
C) Onuncu en büyük
D) Beşinci en büyük
- 73. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Kuma-Manyç Çukuru
B) Ural Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Kafkas Dağları
- 74. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Çevresel kaygılar.
B) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
C) Teknolojik sınırlamalar.
D) Ekonomik endişeler.
- 75. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Astrahan
B) Derbent
C) Tamışeh
D) Atil
- 76. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Ural Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Altai Dağları
- 77. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Özel sektöre devredilebilirler.
B) Genişletilebilirler.
C) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
D) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
- 78. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
B) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
C) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
D) Zirve iptal edildi.
- 79. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Deniz yolu taşımacılığı hakları
B) Askeri haklar
C) Balıkçılık hakları
D) Petrol sondajı hakları
- 80. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Hafiz-i Abru
B) Herodot
C) Ptolemaios
D) Strabon
- 81. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Testudo graeca buxtoni
B) Cuora flavomarginata
C) Chelonoidis nigra
D) Geochelone gigantea
- 82. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Ötrofik
B) Hiporeik
C) Ekzoreik (Açık havza)
D) Endoreik (Kapalı havza)
- 83. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Volga Nehri
B) Amu Derya
C) Kura Nehri
D) Ural Nehri
- 84. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kunduz ceylanları
B) Filler
C) Penguenler
D) Kangurular
- 85. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 40-44%
B) 66%
C) 75%
D) 33%
- 86. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Nelumbo nucifera
B) Rosa gallica
C) Aldrovanda vesiculosa
D) Lilium candidum
- 87. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Beş eşit parçaya bölünme.
B) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
C) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
D) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
- 88. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Hazar Çukuru
B) Mangyshlak Yükseltisi
C) Uzboy Nehri Yatağı
D) Apsheron Yükseltisi
- 89. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Mikhail Lomonosov
B) Fyodor Soimonov
C) Ivan Petrovich
D) Alexander Menshikov
|